TedTalk: the surprisingly charming science of our gut


Een interessante TedTalk over onze darmen.

Ever wonder how we poop? Learn about the gut — the system where digestion (and a whole lot more) happens — as doctor and author Giulia Enders takes us inside the complex, fascinating science behind it, including its connection to mental health. It turns out, looking closer at something we might shy away from can leave us feeling more fearless and appreciative of ourselves.

Bron: https://www.ted.com/talks/giulia_enders_the_surprisingly_charming_science_of_our_gut?utm_campaign=tedspread–b&utm_medium=referral&utm_source=tedcomshare

Your Gut Can Help Fight Depression and High Blood Pressure


By Dr. Mercola

Trillions of bacteria live in your gut, influencing your body’s homeostasis daily. Far from being restricted to the confines of your intestinal tract, your gut microbiota is intricately tied to other body systems via a number of complex pathways, including the gut-brain axis and a recently revealed gut-brain-bone marrow axis, the latter of which may influence your blood pressure, mood and more.

It’s becoming increasingly clear that your brain, your immune system and your gut microbes are intricately linked, so it’s not a stretch to add bone marrow to the list of connections. Immune cells stem from bone marrow, and bone marrow inflammation, which may result from high blood pressure, is known to be caused by a signal from the brain. In a study published in the journal Frontiers in Physiology, researchers further revealed that immune cells in bone marrow play an important role in signaling between the brain and gut.1,2

Gut-Brain-Bone Marrow Connection Revealed

In an animal study, researchers replaced natural bone marrow in mice with bone marrow cells from genetically engineered (GE) mice. The marrow had been modified to be deficient in adrenergic receptor beta, making it less responsive to messages from the brain.

“In this way,” researchers wrote in The Conversation, “we could investigate how the host brain-immune communication will modify gut microbiota. Indeed, by studying this new mouse model, we determined that our nervous system — directed by our brain — can modify the composition of gut microbiota by communicating directly with the bone marrow immune cells. The brain, therefore, can change our gut microbiota indirectly by talking to the bone.”3

In short, when bone marrow was less able to communicate with the brain, a “muted inflammatory response” was observed in the gut, which in turn led to a more diverse (i.e., healthier) microbiome. The study shed light on one of the complex ways your gut health may be implicated in that of your heart and brain, with researchers noting:4

“In the context of cardiovascular disease, this muted inflammatory response appears to be beneficial, as it leads to beneficial lowering of blood pressure in our experimental mice.

Most interestingly, a link between gut microbiota and our mental health has recently become clearer. In particular, some have suggested that gut microbiota influence the stress and anxiety pathways in the brain in a way that can alter mood and behavior both positively and negatively, giving a whole new meaning to the term ‘gut feeling.'”

Imbalanced Gut Microbes Play a Role in High Blood Pressure

Imbalanced gut microbes, known as gut dysbiosis, have been previously linked to heart disease and high blood pressure, but a recent animal study shed further light on the unique connection.5 Researchers gave rats antibiotics for 10 days to wipe out their natural microbiota, then transplanted hypertensive microbiota into rats with normal blood pressure. Rats with high blood pressure, in turn, were transplanted with normal microbiota.6

The results were surprising in that the rats treated with hypertensive microbiota developed high blood pressure, while the transplantation of normal microbiota led to only a slight reduction in blood pressure among the hypertensive rats. “We conclude that gut dysbiosis can directly affect SBP [systolic blood pressure],” the researchers wrote, adding that manipulating gut microbiota, such as via the use of probiotics or eating fermented foods, may be an “innovative treatment for hypertension.”7

However, it’s not the first time such a link has been revealed. A systematic review and meta-analysis of nine randomized, controlled studies found significant benefits among people with high blood pressure who consumed probiotics in products like yogurt and milk.8 On average, compared to a placebo, the probiotic consumption lowered systolic blood pressure (the top number) by 3.56 mm Hg and diastolic blood pressure (the bottom number) by 2.38 mm Hg.

It appeared that at least 100 billion colony-forming units of probiotics a day were necessary to trigger such improvements, and the benefit was only seen in those who consumed probiotics for eight weeks or more. In 2015, meanwhile, certain gut microbes, namely firmicutes and bacteroidetes, were associated with increased blood pressure in rats.

“Products of the fermentation of nutrients by gut microbiota can influence blood pressure by regulating expenditure of energy, intestinal metabolism of catecholamines, and gastrointestinal and renal ion transport, and thus, salt sensitivity,” according to research published in the journal Current Opinion in Nephrology and Hypertension.9

Probiotics Found to Benefit Gut Diseases, Mental Health

The addition of beneficial microbes has been found to benefit people struggling with serious gut diseases, including necrotizing enterocolitis (NEC), which often occurs in premature infants and can be fatal. An Australian study revealed that probiotic supplementation significantly reduced NEC risk and mortality in preterm neonates, lowering the incidence of NEC in premature babies by at least 30 percent.10

Probiotics have also been found to benefit irritable bowel syndrome (IBS), of which disturbances in the gut microbiota are often seen.11Compared to placebo, probiotic therapy was found to reduce pain and symptom severity among people with IBS,12 and probiotics are also known to prevent antibiotic-associated diarrhea in children.13

On the mental front, a small study involving adults diagnosed with IBS and depression found the probiotic Bifidobacterium longum provided depression relief. At six weeks, 64 percent of the treatment group had reduced depression scores compared to 32 percent of the control group that received a placebo.14

Those receiving the probiotic also reported fewer symptoms of IBS and improved overall quality of life. At the end of 10 weeks, approximately twice as many in the treatment group were still reporting lower levels of depression.

Interestingly, functional MRI scans revealed a link between reductions in depression score and actual changes in brain activity, specifically in areas involved in mood regulation, such as the amygdala. As noted by Dr. Roger McIntyre, professor of psychiatry and pharmacology at the University of Toronto, who was not involved in the study:15

“We know that one part of the brain, the amygdala, tends to be red-hot in people with depression, and it seemed to cool down with this intervention. It provides more scientific believability that something in the brain, at a very biological level, seems to be affected by this probiotic.”

Are Personalized Probiotics the Answer?

As for which strains of probiotic are best, the answer may be harder to come by. Emma Allen-Vercoe, a microbiologist at the University of Guelph in Ontario, told Scientific American, “Bacterial strains are so genetically different from one another, and everybody has a different gut microbiota … There will probably never be a one-size-fits-all probiotic.”16

Studies suggest, for instance, that some people may benefit more from probiotics than others if they’re “low” in a certain variety that is then added to their diet. As Scientific American reported:17

“In other words, their gut ecosystems had a vacancy that the probiotic filled. That is exactly the kind of insight that clinicians need to create and recommend more effective probiotics. If a doctor knows that an individual with severe diarrhea has an undersized population of a particular beneficial microbe, for example, then prescribing the missing strain should increase the chance of a successful treatment.”

Other research has looked into the benefits of certain strains of bacteria, such as Bifidobacteria, which tend to be abundant in babies’ intestines but typically make up less than 10 percent of the gut microbiome bacteria in adults.18 Low levels of Bifidobacteria, in turn, are linked to chronic diseases like celiac disease, diabetes, allergic asthma and even obesity, while supplementing with them has been found to benefit IBS, inflammatory bowel disease, chronic fatigue syndrome, psoriasis, depression and more.19

Another type of bacteria, lactobacillus, has been shown to reduce anxiety in animal studies,20 while taking a probiotic with eight different bacterial strains reduced aggressive and ruminative thoughts in a study of adult volunteers.21,22

The Lectin Connection and How Leaky Gut Can Destroy Your Health

It’s important to be aware that gut dysbiosis, also known as leaky gut, is not only a major gut disrupter linked to digestive disorders, but may also contribute to other chronic diseases like Alzheimer’s and possibly cancer. If your gut is leaky, your blood-brain barrier is also leaky, which means toxins can go right into your brain, affecting your cognitive and mental health.

Further, leaky gut can be triggered by a number of factors, including imbalanced gut microbiota that result from dietary factors, such as the consumption of sugar as well as lectins. This latter component is very important. Lectins are plant proteins, sometimes called sticky proteins or glycan-binding proteins, because they seek out and bind to certain sugar molecules on the surface of cells. There are many types of lectins, and the main difference between them is the type of sugar each prefers and binds to.

Some — including wheat germ agglutinin (WGA), found in wheat and other grass-family seeds — bind to specific receptor sites on your intestinal mucosal cells and interfere with the absorption of nutrients across your intestinal wall.

As such, they act as “antinutrients,” and can have a detrimental effect on your gut microbiome by shifting the balance of your bacterial flora — a common precursor to leaky gut. Dr. Steven Gundry, author of “The Plant Paradox: The Hidden Dangers in ‘Healthy’ Foods That Cause Disease and Weight Gain,” makes a strong case for a lectin-free diet, stating:

“Our microbiome is, I think, our early warning system, because about 99 percent of all the genes that make up [the human body] are actually nonhuman, they’re bacterial, viral and fungal … [from which] we’ve uploaded most of the information about interacting with our environment … because the microbiome is capable of almost instantaneous changing and information processing that we actually don’t have the ability to do.

We’re beginning to realize … that the microbiome is not only how we interact with plant materials … like lectins, but probably more importantly, our microbiome teaches our immune system whether a particular plant compound is a friend or foe [based on] how long we’ve known that plant compound. There are lectins in everything.

But the longer we’ve interacted with lectins and the longer our microbiome has interacted with them, the more our microbiome kind of tells our immune system, ‘Hey, guys, it’s cool. We’ve known these guys for 40 million years. Chill out. They’re a pain, but we can handle them.’

From an evolutionary perspective, if you look at modern foods — say the grains and the beans, which we started interacting with 10,000 years ago, which is a blink of time — our microbiome [regards them as] foreign substances … [T]here’s no lectin speed dating in evolution.”

Lectins are strongly associated with autoimmune disorders of all kinds, primarily by triggering leaky gut. They’re found in many of our most cherished foods, such as:

Potatoes Eggplants Tomatoes Peppers Goji berries Lima beans
Cashews Peanuts Sunflower seeds Chia seeds Pumpkin seeds Kidney beans
Squash Corn Quinoa Soybeans Wheat Lentils

In addition, according to Gundry, glyphosate, which is not only sprayed on GE crops via Roundup but also is used to desiccate wheat in the U.S., is also highly problematic, decimating your microbiome and increasing leaky gut. It’s yet another reason to eat organic as much as possible.

To learn more, I highly recommend picking up a copy of “The Plant Paradox,” especially if you’ve already cleaned up your diet and still struggle with excess weight and/or health problems. Certainly, anyone with an autoimmune disorder would also be wise to take a closer look at lectins.

How to Support a Healthy Microbiota

Supporting your microbiome isn’t very complicated, but you do need to take proactive steps to encourage its health while avoiding factors known to cause harm. In addition to the lectin information above, consider the following recommendations to optimize your microbiome:

Do Avoid
Eat plenty of fermented foods. Healthy choices include lassi, fermented grass fed kefir, natto (fermented soy) and fermented vegetables. Antibiotics, unless absolutely necessary, and when you do, make sure to reseed your gut with fermented foods and/or a high-quality probiotic supplement.
Take a probiotic supplement. Although I’m not a major proponent of taking many supplements (as I believe the majority of your nutrients need to come from food), probiotics are an exception if you don’t eat fermented foods on a regular basis Conventionally-raised meats and other animal products, as CAFO animals are routinely fed low-dose antibiotics plus GE grains loaded with glyphosate, which is widely known to kill many bacteria.
Boost your soluble and insoluble fiber intake, focusing on vegetables, nuts and seeds, including sprouted seeds. Chlorinated and/or fluoridated water. Especially in your bathing such as showers, which are worse than drinking it.
Get your hands dirty in the garden. Exposure to bacteria and viruses can help to strengthen your immune system and provide long-lasting immunity against disease.

Getting your hands dirty in the garden can help reacquaint your immune system with beneficial microorganisms on the plants and in the soil.

Processed foods. Excessive sugars, along with otherwise “dead” nutrients, feed pathogenic bacteria.

Food emulsifiers such as polysorbate 80, lecithin, carrageenan, polyglycerols and xanthan gum also appear to have an adverse effect on your gut flora.

Unless 100 percent organic, they may also contain GMOs that tend to be heavily contaminated with pesticides such as glyphosate. Artificial sweeteners have also been found to alter gut bacteria in adverse ways.23

Open your windows. For the vast majority of human history, the outside was always part of the inside, and at no moment during our day were we ever really separated from nature.

Today, we spend 90 percent of our lives indoors. And, although keeping the outside out does have its advantages it has also changed the microbiome of your home.

Research shows that opening a window and increasing natural airflow can improve the diversity and health of the microbes in your home, which in turn benefit you.24

Agricultural chemicals, glyphosate (Roundup) in particular is a known antibiotic and will actively kill many of your beneficial gut microbes if you eat foods contaminated with it.
Wash your dishes by hand instead of in the dishwasher. Research has shown that washing your dishes by hand leaves more bacteria on the dishes than dishwashers do, and eating off these less-than-sterile dishes may actually decrease your risk of allergies by stimulating your immune system. Antibacterial soap, as it too kills off both good and bad bacteria and contributes to the development of antibiotic resistance.

Bron:  http://wakingtimesmedia.com/gut-can-help-fight-depression-high-blood-pressure/

Probiotica uit yoghurt verbeteren geheugen en cognitie significant

Probiotica uit yoghurt verbeteren de breinfuncties en zelfs het geheugen bij mensen met dementie, meldt Frontiers in Aging Neuroscience. Deze studie is een doorbraak en werpt wederom licht op de connectie tussen darmen en brein.

Probiotica uit yoghurt verbeteren breinfuncties
Probiotica uit yoghurt kunnen niet alleen geheugenproblemen verbeteren bij mensen met dementie, ze verbeteren het cognitieve totaalplaatje: concentratie, denken, besluitvorming en begrip gaan er allemaal op vooruit door de gunstige darmbacteriën. Dit blijkt uit een publicatie in vakblad Frontiers in Aging Neuroscience

Dagelijkse toediening van probiotica blijkt al na 3 maanden voor duidelijke verbeteringen te zorgen bij Alzheimer’s patiënten.

Darmbacteriën: veelzijdig effect op gezondheid
De rol van de gunstige darmbacteriën komt in studies steeds weer verrassend uit de hoek. De micro-organismen beschermen tegen overgewicht, snackgedrag, depressie, angst, prikkelbare darm syndroom en darmontsteking, diarree, verstopping, ontregelde stofwisseling, eczeem en andere huidaandoeningen, allergieën, griep en verkoudheid, symptomen van autisme en tandbederf.

Darm-brein connectie
Recente studies laten tevens zien dat er een connectie is tussen de darmflora en breinfunctie. De micro-organismen zijn bezige duizendpootjes die er een drukke communicatie met het brein via het centrale zenuwstelsel op na houden. Maar ook wisselen ze actief informatie uit met het immuunsysteem en de hormonen. Dit mechanisme wordt dan ook wel de darm-brein connectie genoemd.

Senior auteur van deze studie, professor Mahmoud Salami, Kashan University in Iran, zegt: “In een vorige studie demonstreerden we dat probiotica een gebrekkig leervermogen en geheugen bij ratten verbeteren. Nu blijkt ook dat de toediening van probiotica de menselijke cognitie verbetert.”

Probiotica en Alzheimer’s
Op dit moment is er geen genezing voor Alzheimer’s, een neurodegeneratieve ziekte die de dood van zenuwcellen en weefselverlies in het brein veroorzaakt. Tijdens de ziekte krimpt het brein drastisch, en tast het alle functies aan. Deze resultaten van het effect van probiotica op de menselijke breinfuncties zijn veelbelovend. Het brein wordt vaak gezien als afgescheiden van de rest van het lichaam, maar wetenschappers begrijpen steeds meer over het verband tussen darmflora en de mentale gezondheid.

De studie is een doorbraak en komt overeen met andere recente studie die indiceren dat het gastro-intestinale microbioom bij Alzheimer’s significant veranderd is qua samenstelling, en dat zowel het microbioom als de bloed-brein barrière duidelijk meer lekkend worden naarmate men ouder wordt.

In de studie werd gebruik gemaakt van yoghurt, kefir en andere gefermenteerde voeding. Er werden geen bijwerkingen geregistreerd.

Bron: http://goedgezond.info/2016/11/14/probiotica-yoghurt-verbeteren-geheugen-en-cognitie-significant/

Uw darmen door dik en dun


Ze trainen ons afweersysteem, ze beschermen ons tegen ziekten, ze beïnvloeden of we zwaarlijvig worden of niet. En wat doen wij? We zetten hen op een dieet van antibiotica en wit brood. Die twee kilo bacteriën in onze dikke darm verdienen meer respect. Als zij uit de haak zijn, dan wij ook.


Een vriezer vol bruine brij, verdeeld over duizenden doorzichtige buisjes. Kaka in alle geuren, bruintinten en composities. Het is de collectie van het Vlaams Darmflora Project, dat de afgelopen jaren duizenden stoelgang­stalen verzamelde van vrijwilligers. ‘Momenteel hebben we hier een van de grootste stoelgangbanken ter wereld’, zegt professor Jeroen Raes. ‘Daar mogen we trots op zijn.’

Tegenwoordig is ontlasting een presti­gieus gespreksonderwerp voor academici. Dat komt in de eerste plaats door enkele technologische doorbraken. ‘Tot tien jaar geleden was het onmogelijk om een stoelgangstaal grondig te analyseren, want de meeste bacteriestammen van onze dikke darm kunnen niet worden opgekweekt in een laboratorium’, zegt Raes. ‘Maar de jongste jaren is er technologie ontwikkeld waarmee hun DNA ontcijferd kan worden, en vandaag bestaan er machines die een heel stoelgangstaal ineens aankunnen, en tegelijk het DNA lezen dat erin zit, zodat we perfect weten welke bacteriën er in welke verhoudingen in onze darm leven.’

Het onderzoek dat daardoor mogelijk wordt, leidt tot verbazende inzichten over onze band met microben. ‘Fecaal materiaal bestaat voor 60 procent uit bacteriën van onze dikke darm’, zegt Raes. Die bacteriën, vaak verbloemend onze ‘darmflora’ genoemd, blijken veel meer voor ons te betekenen dan we hadden gedacht. Ze spelen niet alleen een rol in darmziekten, maar ook in de ontwikkeling van ons afweersysteem en in het ontstaan van diabetes type 2. Vermoedelijk beïnvloeden ze of we al dan niet zwaarlijvig worden. Ze zouden kunnen verklaren waarom er tegenwoordig zoveel voedselallergieën zijn, waarom zovelen zich beter voelen bij een glutenvrij dieet, waarom sommige mensen suikerpieken krijgen in hun bloed na het eten van wit brood, maar andere niet.

‘Elke mens is een wandelende bacteriekolonie’, zegt Raes. ‘Elk stuk van ons dat is blootgesteld aan de buitenwereld – huid, luchtwegen, spijsverteringsstelsel, vagina – is bedekt met micro-organismen, die de interactie met onze omgeving sterk beïnvloeden.’ Het geheel van al die bacteriën die in en op ons leven, wordt ons microbioom genoemd. ‘In onze dikke darm is de concentratie enorm, daar draagt elk van ons één tot twee kilo darmbacteriën mee. En de samenstelling ervan is bij elke mens anders.’ In de hele mensheid wordt het aantal darmbacteriesoorten geschat op duizend, ieder mens herbergt daarvan een 150-tal.

Autisme uit de darm

‘Er is heel veel dat we nog niet zeker weten’, zegt Raes, die verbonden is aan de KU Leuven en het Vlaams Instituut voor Biotechnologie en met zijn Jeroen Raes Lab gehuisvest is achter het UZ Gasthuisberg. ‘Ik word benaderd door onderzoekers uit elke medische discipline. Allemaal hopen ze dat het microbioom een doorbraak brengt om ziekten beter te begrijpen of te behandelen.’

Soms lukt dat al goed. Al enkele jaren wordt clostridium difficile, chronische ­diarree veroorzaakt door een antibiotica­resistente bacterie, in ons land genezen door stoelgang van een gezonde donor in te brengen in de dikke darm van patiënten. Het werkt in bijna alle gevallen schitterend. ‘We doen hier in Gasthuisberg nu ook experimentele studies met patiënten die lijden aan colitis ulcerosa, een ontstekingsziekte van de dikke darm. Bij een derde van hen blijven de klachten na een stoelgangtrans­fusie uit.’

Er wordt geëxperimenteerd met stoelgangtransfusies bij mensen met autisme, ‘omdat men vermoedt dat autisme verband houdt met verstorende stoffen die door een bacterie in de dikke darm worden aangemaakt’. Als autismepatiënten een nieuwe, normalere darmflora krijgen, waarin die verstorende bacterie niet of minder sterk aanwezig is, zullen ze zich dan ook beter voelen?

Ook met obesitaspatiënten zal een ­onderzoeksteam wel transfusies aan het doen zijn, veronderstelt Raes, want bij zwaarlijvige muizen gaf dat al spectaculaire resultaten: als je in de darm van een dikke muis de bacteriën van een slanke muis inbrengt, wordt de dikke muis slanker, en een slanke muis verzwaart als ze de darmflora van een dikkerd krijgt. In Nederland gebeurde al iets gelijkaardigs met mannen die diabetes type 2 ontwikkelden. Ze kregen de stoelgang van gezonde mannen in hun darm geïnjecteerd, en hun toestand beterde.

‘Maar we mogen het niet laten uitschijnen alsof onze darmbacteriën ons vooral ziek maken’, zegt Raes. ‘Ze zijn onmisbaar. Zie ze als een ecosysteem – zoals een bos, met allerlei planten, dieren en klimaatfactoren die elkaar beïnvloeden – dat in zijn geheel als een orgaan werkt voor ons. Als het ecosysteem gezond is, staat het ons volledig ten dienste.’ Het verteert het eten dat eerder in de dunne darm nog niet is afgebroken door menselijke enzymen, en het maakt daarbij stoffen aan die in onze bloedbaan terechtkomen en elders een functie hebben. Het boterzuur dat darmbacteriën produceren, versterkt onze darmwand.

‘Ze zijn er bovendien op gericht om ziekteverwekkende bacteriën die ons lichaam binnendringen, zo weinig mogelijk eten en slagkracht te gunnen. En voorts is onze darmflora cruciaal voor het tot stand komen en de regulering van onze immuniteit. Als het goed gaat, kalmeren de darmbacteriën ons afweersysteem, zodat het niet overreageert. Dat we bij westerlingen steeds meer allergieën zien en auto-immuunziekten (waarbij ons immuunsysteem zich tegen onze eigen cellen keert), heeft er vermoedelijk mee te maken dat het microbioom van steeds meer westerlingen uit de haak is.’

Recht op smerigheid

De westerse darmflora, hoe divers ook, ziet er helemaal anders uit dan de darmflora van niet-verwesterde samenlevingen. Het verklaart waarom vooral beschavingsziekten in verband worden gebracht met een ontregeld microbioom. Kunnen we ontsnappen aan obesitas en darmontstekingen door met z’n allen de bacteriën op te kweken die vandaag nog in de darmen leven van Tanzaniaanse jager-verzamelaars? Dat nu ook niet. Alle onderzoek wijst er tot dusver op dat hét ideale microbioom niet bestaat.

Net zoals een microbioom verstoord kan raken, kan het zich ook aanpassen – Japanners hebben op een of andere manier een bacterie in hun darmen gekregen waardoor ze meer voedingsstoffen opnemen uit zeewier. Maar het is onwaarschijnlijk dat onze darmflora zich zonder ongelukken heeft aangepast aan de drastische wijziging van ons dieet in de jongste eeuw – het hoge ­suiker- en vetgehalte, het gebrek aan vezels, de vele synthetische additieven en pesticiden. En dat is niet de enige bedreiging voor onze bacteriën.

‘Wat we zeker weten, is dat antibiotica onze darmflora sterk verstoren, want ze roeien niet alleen ziekteverwekkers, maar ook gunstige bacteriën uit. Dat kan lange­termijngevolgen hebben. Muizenbaby’s die antibiotica krijgen, blijken op latere leeftijd meer risico te lopen op obesitas. Maar ook overmatige hygiëne is waarschijnlijk slecht voor baby’s. Ik kan daar serieuze discussies over hebben met mijn vrouw: onze kinderen moeten bacteriën kunnen opnemen om hun darmflora in evenwicht te krijgen. Als je ze niet in contact laat komen met vuil, ontneem je ze die mogelijkheid. Dat is vandaag in veel westerse families een probleem.’

Red het regenwoud

De nieuwsgierigheid die mij naar Jeroen Raes heeft gebracht, voelde ik het eerst thuis in de keuken, toen ik me verdiepte in de rol van bacteriën in voeding. En het is met die keuken in mijn achterhoofd dat ik zijn verhaal noteer. Wat moeten we nu eten om de jungle in onze dikke darm gezond te houden?

Raes wil er zich niet over uitspreken. ‘Ik ben zelf intuïtief geneigd om voor mijn darmen meer vezels te eten, dus meer groenten, fruit en volle granen. Een ongezond ­dieet is dat alleszins niet. Maar in mijn ­onderzoek zie ik daar momenteel geen harde argumenten voor. Het is te vroeg om te concluderen hoe we moeten eten om een gezond microbioom te hebben.’

Op basis van de vele stoelgangstalen die hij bestudeerde, onderscheidt Raes drie hoofdtypes, ‘drie mogelijke ecosystemen in onze dikke darm. Vergelijk het met drie types bos: een regenwoud, een naaldwoud en een bamboebos. Het eerste systeem is een dat gedomineerd wordt door de bacteriesoort bacteroides, het tweede wordt overheerst door ruminococcus en het derde door prevotella-bacteriën. Dat laatste type komt veel voor bij mensen die een vezelrijk, grotendeels plantaardig dieet hebben, dus je zou geneigd zijn om dat als het gezondste te bestempelen, maar het keert ook systematisch terug bij bepaalde ziekten.’

‘Zo zien we momenteel aan elk systeem gunstige en ongunstige kanten. We weten niet welk van de drie nu wenselijk is. We weten wel dat je van het ene systeem naar het andere kunt evolueren. Een vleeslief­hebber die vegetarisch begint te eten, heeft na enkele dagen al een sterk veranderde darmflora. Maar of dat ook een bétere darmflora is?’

Artisjokken en schorseneren

Tom Van de Wiele bekijkt het net iets anders. Hij is professor microbiële ecologie en technologie aan de Universiteit Gent en bestudeert hoe we voedingsstoffen opnemen in onze darm en welke rol bacteriën daarbij spelen. Als het aan hem ligt, moeten we allemaal veel meer vezels eten. ‘Het ­boterzuur dat onze darmwand voedt, wordt meer aangemaakt in een omgeving waar bacteriën meer vezels afbreken. En het soort bacteriën dat boterzuur produceert, beschermt ons waarschijnlijk ook tegen een aantal ontstekingsziekten.’

Vezels zijn voornamelijk plantaardige koolhydraten die we met onze menselijke enzymen in de dunne darm niet kunnen afbreken, en die dan als een soort van groenafval worden doorgesluisd naar de dikke darm, waar onze bacteriën er wél nog voedsel in zien. Maar ook zij kunnen niet alle soorten vezels de baas. Sommige, zoals de cellulose uit de schillen van granen en zaden, verlaten ons lichaam deels onverteerd. ‘Aanvankelijk dachten we dat alleen die vezels waaruit bacteriën energie halen, echt van belang zijn’, zegt Van de Wiele. Het zijn de zogenaamde ‘lange suikerketens’ die je aantreft in peulvruchten, witloof, uien, aardperen, artisjokken en schorseneren, en die veel mensen associëren met winderigheid, omdat bacteriën er niet alleen boterzuur van maken, maar ook gas. ‘Goed, zij zijn dus het eten voor onze darmflora. Maar we zien nu dat die andere, onafgebroken ­vezels ook een cruciale rol spelen. Hen zou je als de tafel voor onze bacteriën kunnen beschouwen. Ze hechten zich eraan vast en ontmoeten er elkaar, waardoor ze voedingsstoffen kunnen uitwisselen. Absoluut bevorderlijk voor het ecosysteem.’

Hoe vers dat onderzoek ook is, een vezelrijker dieet is in veel opzichten een goed idee. Los van de recentste microbiologische inzichten, beveelt de Hoge Gezondheidsraad aan om 30 gram vezels per dag te eten. Maar de gemiddelde Vlaming haalt nog geen 20 gram, schatten de gezondheids­experts van het Vigez (Vlaams Instituut voor Gezondheidspromotie en Ziektepreventie) na de jongste voedselconsumptiepeiling. Het ontwikkelde een online vezeltest, waarmee iedereen kan nagaan of hij genoeg vezels eet.

Benieuwd hoe ik zelf scoor, surf ik naar Gezondheidstest.be. Ik geef in wat ik de dag voordien gegeten heb – gelukkig een dag zonder pistolets of Panos – en kom op net iets meer dan 30 gram. Evident is dat niet. Wie de aanbevolen hoeveelheid wil halen, mag geen maaltijd of snackmoment onbenut laten om vezels bij te tanken: fruit én muesli bij het ontbijt, soep én volkorenbrood ’s middags, een appel tussendoor en een avondmaal met groenten én peulvruchten. In plaats van aldoor te discussiëren over suiker en vet zouden we misschien wat meer aandacht kunnen besteden aan wat wél goed is voor ons.

Bacteriën voor baby’s

Tom Van de Wiele is niet de enige wetenschapper die pleit voor meer vezels op ons bord. Hij heeft befaamde collega’s in het Verenigd Koninkrijk en de VS die veel minder bescheiden zijn in hun advies, en ons met boeken en twitterberichten aanzetten tot het eten van linzen, dadels, volle rijst en oude witloofrassen. Die liefde voor vezel­rijke kost gaat meestal gepaard met een groot enthousiasme voor eten dat zelf levende bacteriën bevat, zoals yoghurt, zuurkool of andere gefermenteerde groenten. ‘Pro­biotica’ heten zulke gunstige, voor consumptie bestemde bacteriën.

Om te begrijpen hoe ze werken, moet ik bij Sarah Lebeer zijn, professor microbiologie aan de UAntwerpen. Zij doet al jarenlang onderzoek naar probiotica, al is het tot nu toe moeilijk gebleken om hard te maken of ze bijdragen tot onze gezondheid. ‘We denken dat je je immuunsysteem wat wel­gekomen extra training geeft door het in contact te brengen met telkens weer andere goedaardige bacteriën. Maar hoe bewijs je dat een gezonde mens door een bepaalde invloed een sterker immuunsysteem heeft? Dat is erg moeilijk.’

‘Wat we duidelijker kunnen aantonen, is dat probiotica onze darmen kunnen beschermen tegen besmettingen. Met name pasgeboren baby’s zijn beter bestand tegen gevaarlijke darminfecties als ze extra melkzuurbacteriën toegediend krijgen – bacte­riën die een baby bij een natuurlijke geboorte sowieso binnenkrijgt, want ze zijn massaal aanwezig in de vagina van de moeder. In Australië krijgen kinderen systematisch extra melkzuurbacteriën toegediend na de geboorte. En ik heb mijn eigen baby’s bij de borstvoeding ook wat probioticapoeder gegeven. Baat het niet, dan schaadt het niet.’

Vermoedelijk bestaan er bacteriën die een geweldig gunstig effect hebben als we ze toevoegen aan onze voeding of inslikken in pilvorm. Het probleem is dat we ze nog niet kennen – Lebeer en haar team zijn er volop naar op zoek. In hun lab kweken ze vooral melkzuurbacteriën, omdat die alleszins in een kweekschaaltje in staat zijn om ziekteverwekkers af te remmen.

Tom Van de Wiele gelooft meer in een pil die precies die bacteriën bevat waaruit een gezonde darmflora bestaat. ‘Want dat zijn de bacteriën die ook echt gedijen in onze darmen. Van de goede bacteriën die nu in gefermenteerde voeding en gezondheidsdrankjes zitten, overleeft in vele gevallen slechts 1 procent de passage door onze maag en dunne darm, en ook die kleine fractie wordt binnen de kortste keren weer uitgescheiden, omdat ze niet kan opboksen tegen de gevestigde darmflora. Als alternatief wordt er gewerkt aan een pil met mengsels van goed gekarakteriseerde darmbacteriën, omdat dat een beter controleerbare strategie zou zijn voor een stoelgangtrans­fusie. Het absurde is dat het heel moeilijk is om zo’n pil juridisch goedgekeurd te krijgen, terwijl de transfusies die nu worden uitgevoerd, meer risico’s inhouden, want we weten nooit precies wat er allemaal in de stoelgang van de donor zit.’

Een stukje identiteit

De volgende stap zijn pillen, drankjes of mueslimengsels die precies die bacteriën aanvullen waar we nood aan hebben, of ­precies die bacteriën voeden die een zetje kunnen gebruiken. Onderzoekers aan de Stanford-universiteit in Californië dromen nu al van een app waarmee je snel je eigen stoelgang kunt analyseren, zodat je in staat bent om je microbioom in topconditie te houden.

Maar voorlopig moeten we het doen met de bevindingen van het Vlaams Darmflora Project. Ik denk terug aan de kakavriezer, hoe ik stiekem spijt voelde dat mijn eigen hoogstpersoonlijke microbioom er niet in zat, klaar om te worden in kaart gebracht door DNA-machines en toponderzoekers. Een stukje identiteit dat ik nog niet ken, iets waardoor ik mezelf misschien beter kan begrijpen.

Krijgen de vrijwilligers die een staal afgeven, in ruil een analyse van hun darm­flora? ‘Dat hebben we overwogen’, zegt ­Jeroen Raes. ‘Maar we hebben besloten om het niet te doen. We vrezen dat mensen uit die informatie allerlei conclusies zouden trekken over hun gezondheid. Terwijl zelfs wij die conclusies nog niet helemaal kunnen trekken.’

BRON: http://www.standaard.be/cnt/dmf20160407_02225034df0c5e6a-fcc6-11e5-b42c-9d484dc6c6a2_original


What Your Microbiome Wants for Dinner


You may think twice about your diet when you follow the metabolic fate of your food.


Let’s admit it. Few of us like to think, much less talk about our colons. But you might be surprised at the importance of what gets into your colon and what goes on inside it. This little-loved part of our bodies is actually less an onboard garbage can and more like the unlikeliest medicine chest.

There is abundant medical evidence that diet greatly influences health, and new science is showing us why this is so. It is also showing us that advocates of trendy paleo and vegan diets are missing the big picture of how our omnivorous digestive system works.

Your colon is the home for much of your microbiome—the community of microbial life that lives on and in you. In a nutshell, for better and worse, what you eat feeds your microbiome. And what they make from what you eat can help keep you healthy or foster chronic disease.

To gain an appreciation of the human colon and the role of microbes in the digestive tract as a whole, it helps to follow the metabolic fate of a meal. But, first, a word about terms. We’ll refer to the digestive tract as the stomach, small intestine, and colon. While the colon is indeed called the “large intestine,” this is a misnomer of sorts. It is no more a large version of the small intestine than a snake is a large earthworm.

The stomach might better be called a dissolver, the small intestine an absorber, and the colon a transformer. These distinct functions help explain why microbial communities of the stomach, small intestine, and colon are as different from one another as a river and a forest. Just as physical conditions like temperature, moisture, and sun strongly influence the plant and animal communities that one sees on a hike from a mountain peak to the valley below, the same holds true along the length of the digestive tract.

How is it that the bulk of what humanity now eats could undermine our health?

Imagine you are at a Fourth of July barbecue. You saunter over to the grill to take a look at the fare. The pork ribs look great so you spear a few and add a heap of homemade sauerkraut on the side. You grab a handful of corn chips and a few pieces of celery. The vegetable skewers look good too, so you add one to the pile on your plate. And what would the Fourth of July be without macaroni salad and pie?

You lift a rib to your mouth and start gnawing. A forkful of sauerkraut mingles well with the meat and you crunch your way through another mouthful. The macaroni squishes between your teeth, but the celery takes some chewing. It all slips down the hatch and lands in the acid vat of your stomach where gastric acids start dissolving the bits of food. On the pH scale, where 7 is neutral and lower values are more acidic, the stomach is impressive. Its acidity ranges from 1 to 3. Lemon juice and white vinegar are about a 2.

After the stomach acids work over your meal, the resultant slurry drops into the top of the small intestine. Right away bile from the liver shoots in and starts working over the fats, breaking them down. Pancreatic juices also squirt into the small intestine to join the digestive party. Your Fourth of July feast is now on its way to full deconstruction into the basic types of molecules—simple and complex carbohydrates (sugars), fats, and proteins. In general, there is an inverse relationship between the size and complexity of these molecules and their fate in the digestive tract. Smaller molecules, primarily the simple sugars that compose the refined carbohydrates in the macaroni, pie crust, and chips are absorbed relatively quickly. Larger or more complex molecules take longer to break down and are absorbed in the lower reaches of the small intestine.


DOWN THE HATCH: Once broken down in the stomach, simple carbohydrates, most fats, and proteins are absorbed in the small intestine. Fiber-rich complex carbohydrates, however, drop into the colon where microbial alchemists transform them into beneficial compounds our bodies need. But it takes the right microbes.Courtesy of the authors

The sausage-like loops of the small intestine provide an entirely different type of habitat for your microbiota than the stomach. Acidity drops off rapidly and, in combination with all the nutrients, the abundance of bacteria shoots up to 10,000 times more than that in the stomach. But conditions still aren’t ideal for bacteria in the small intestine. It’s too much like a flooding river. And understandably so, considering that about seven quarts of bodily fluids, consisting of saliva, gastric and pancreatic juices, bile, and intestinal mucus flow through it every day. And that’s not including the two additional quarts of whatever other liquids you consume. The rushing swirl of fluids entrains food molecules and bacteria and carries them rapidly downstream. The constant motion means that nothing stays put for long, so bacteria can’t really settle in and contribute much to digestion.

By the middle to lower reaches of your small intestine, the fats, proteins, and some of the carbohydrates in the Fourth of July slurry are sufficiently broken down for absorption and pass into the bloodstream through the intestinal wall. Notice we said some of the carbohydrates. A good amount of them aren’t broken down at all. These complex carbohydrates, what your doctor calls fiber, have a completely different fate than simple carbohydrates.

They drop, undigested, into the slough-like environment of the colon. With a neutral pH of about 7, the colon is a paradise for bacteria compared to the acid vat of the stomach or the churning rapids of the small intestine, where the pH is slightly lower.

Deep within the safety of our inner sanctum, communities of microbial alchemists use our colon as a transformative cauldron in which to ferment the fiber-rich complex carbohydrates we can’t digest. But it takes the right microbes. For example, Bacteroides thetaiotaomicron makes over 260 enzymes that break apart complex carbohydrates. In contrast, the human genome codes for a paltry number. We can only make about 20 enzymes to break down complex carbohydrates.

Grain Wreck

Our built-in cauldron and the fiber fermenters that run it are akin to personal pharmacists. They can churn out a great many medicinal compounds, and all of them are vital to the health and normal functioning of our colon cells. But we will only reap the benefits of butyrate and other alchemical products from our microbiome if we send lots of fiber down the hatch.

In thinking about such connections, the seeds of the world’s major cereal crops (grains) are a good place to start, as they account for the lion’s share of what the world eats. Lucky for us, grains offer a nearly perfect nutritional package. Whether wheat, barley, or rice, all have the basics—proteins, fats, and carbohydrates, along with health-boosting vitamins, minerals, and phytochemicals. But how is it that the bulk of what humanity now eats could undermine our health?

It has to do with the structure of a plant seed and what we do to them after they are harvested. Consider a grain of wheat. The outer seed coat (the “bran”) and the inner embryo (the “germ”) are small in terms of the overall seed weight. The bran composes about 14 percent of the total weight, while the germ adds another 3 percent. Despite their low weight, these two parts of a seed are packed full of nutrients. And the bran in particular is rich in complex carbohydrates, although a chemist calls them polysaccharides—very long chains of sugar molecules.

Many diet gurus shun our inner omnivore. We are constantly urged to eat a narrow (and ever-changing!) slice of omnivory.

The remaining 83 percent of a seed by weight is the endosperm. It contains most of the simple carbohydrates and nearly all the proteins found in a seed. In effect, the endosperm is like the placenta of a plant. Had the seed fallen to the ground and germinated, the simple carbohydrate-rich endosperm would have provided for the seed until it grew roots and leaves and could feed itself. While a sprouting plant clearly needs this type of supercharged energy supply, it’s not so good for us in large amounts.

When someone says a grain is “refined,” it means that the bran and the germ are stripped out when the seed is milled. Only the endosperm remains. Grind up the endosperm of wheat grains and you have white flour, which to your small intestine is an easily absorbable sugar.

7808_f04b8b59e703ac3889bf1ce4ca52db81 (1)

THE BAD SEED: The seed coat (“bran”) and inner embryo (“germ”) are packed full of nutrients. When a grain is refined, the bran and germ are stripped out, leaving the endosperm, a simple sugar. When we eat a lot of refined grains it can lead to excess glucose in our bloodstream, which leads to a host of other problems.

All cereal grains are amenable to refining. It’s the basis for all those eye-popping choices of boxed and bagged items in grocery stores around the globe, especially in the Western world. Refine corn, add some fats back, toss with salt, and you get the perfect tortilla chip. Do the same with wheat and you can make a fine cracker or bread.

Part of the reason grains are refined is because the fats go rancid—things made from refined flours last longer. Also, bakers don’t like bran in flour because it interferes with the elasticity of dough and inhibits rising. Removing these pesky parts of a grain solves those problems. But it causes a whole host of new ones for our bodies. When a seed goes through milling and processing, its perfect nutritional package falls apart.

Looking back at carbohydrate consumption over the last century reveals some interesting trends. Americans ate about the same amount of total carbohydrates in 1997 as we did in 1909—just not the same kinds. Over this time period, the proportion of carbohydrates from whole grains dropped from more than half of what we consumed to about a third. What replaced whole grains was food products made from different kinds of refined grains. In other words, for the first time in human history we now eat mostly the simple sugar part of a grain (the endosperm) and far less of the complex carbohydrate part of a grain (the bran and the germ).

The small intestine and colon handle a whole grain very differently than they do a refined grain. When complex carbohydrates remain bound together with other molecules in whole grains, it takes longer for enzymes to find the carbohydrates and start breaking them down. It’s like trying to open a cardboard box triple-wrapped in duct tape versus a box with an easy-open pull tab. Also, the sugar molecules from whole grains have to jockey for space with the protein and fat molecules to make contact with the absorptive cells in the small intestine, further slowing the sugar-absorption process. Plain and simple, when whole grains remain intact, your body absorbs the sugar component at a markedly slower rate. And the indigestible part of whole grains (and many other plant foods) pass into the colon where the fiber fermenters feast on it, producing copious amounts of butyrate.

In contrast, refined grains release a veritable fire hose of glucose, which our small intestine dutifully absorbs and passes on to the bloodstream. This sends insulin charging out of the pancreas to shuttle glucose from the blood into cells. But using cells as a place to endlessly stockpile sugar can eventually lead to other problems. And so, our wonderfully efficient bodies attempt to solve this problem—by converting excess sugar into fat and moving the overage into depot-like fat cells. When we need this energy, like in the middle of the night long before breakfast, it’s there for our use. But an abundance of refined carbohydrates converted into fats overshoots the needs of the average American. It’s a recipe that fuels inflammation and the onset of Type 2 diabetes, obesity, and other maladies.

The amount of meat in the Western diet can also pose problems. When consumed in relatively large quantities, animal protein is not completely broken down by the time it reaches the lower end of the small intestine. Eat too much meat and your overwhelmed small intestine delivers partially digested animal protein to the colon. When bacteria in the colon encounter intact or partially digested protein, a different kind of alchemy gets underway—protein putrefaction.

The problem with putrefaction stems from some of the elements of which animal proteins are made—a fair bit of nitrogen and small amounts of sulfur. Ammonia, nitrosamines, and hydrogen sulfide probably don’t mean much to the average person. But they are among the nitrogen and sulfur-containing compounds that bacterial putrefiers create. These compounds pack a toxic punch to cells lining the colon. They interfere with the uptake of butyrate, which deprives colonic cells of the energy they need to keep the colon functioning in top shape. The spaces between cells begin widening and the contents of the colon itself begin seeping out into surrounding tissue and leaky gut syndrome sets in. Undernourished cells start falling down on the job and cellular waste products begin to accumulate inside cells, which gums up other cellular operations. In addition, goblet cells, whose main purpose is to make and secrete the mucus that coats and protects the colon lining, slow down on mucus production. This makes the colon lining more vulnerable to pathogens and physical damage. This is not a trivial point. The colon is a busy place and the cells lining it constantly regenerate throughout a person’s life. If cells aren’t regularly replaced, the effects are somewhat like a house that goes unmaintained. Lots of little problems add up to bigger problems, and eventually the house starts to fall apart.

Other problematic byproducts are made in the colon. Eating lots of fat stimulates the liver to produce bile and deliver it to the small intestine. We need bile. It acts like a detergent and breaks fats into smaller molecules so they can be absorbed. Almost all of the bile used in the small intestine gets transported back to the liver after fats are sufficiently broken down. The key word here is almost. About 5 percent of bile secretions keep moving down the digestive tract and land in the colon. So, people who eat lots of fat secrete more bile to break down the fats, which means more bile ends up in the colon.

But guess who gets ahold of this bile and transforms it? Our colonic microbiota. They convert bile into decidedly vile compounds called secondary bile acids. And like putrefaction byproducts, secondary bile acids are toxic to cells lining the colon.

The Omnivore Within

As adherents of the paleo diet like to remind us, humans have long eaten meat. They stress that meat is a fabulous source of many nutrients, especially if the animals being eaten were raised without antibiotics and allowed to follow their normal way of eating. Vegetarians and vegans also admonish us, pointing out that people who eat a plant-based diet generally have lower rates of cardiovascular disease and Type 2 diabetes. They also point out that plants possess what animals don’t—an astounding arsenal of cancer-fighting phytochemicals.

In other words, both of these countervailing dietary perspectives—paleo and plant-based—contain more than a germ of truth. So consider another perspective. Combining elements of each diet makes a lot of sense given what our colonic microbiota do with the meat, fats, and plants we eat.

Here’s how it might play out. Imagine the putrefaction byproducts from undigested meat and secondary bile acids soaking the cells lining the colon. DNA mutations occur and a few abnormal colon cells start regenerating and gain the upper hand, ignoring instructions from immune cells to self-destruct. But follow this scene with a tsunami of butyrate, and the colonic cells perk up. Renegade cells succumb to immune cells. Prodigious amounts of undigested complex carbohydrates from plant foods enter the colon, dislodge and mop up secondary bile acids, thereby reducing contact between these carcinogens and the colon lining. Normal cell growth and functions resume, maintaining the health of the cauldron and thereby the body at large.

This scenario is ingenious from both a health and an ecological perspective. The fiber fermenters have solutions for problems the protein putrefiers create. Plus, everyone in the cauldron gets fed—with either complex carbohydrates, or the castoffs of undigested proteins and leftover bile acids. So long as the byproducts of the fiber fermenters prevail, the colon serves as a medicine chest rather than a toxic dump.

Here’s another way to think of your colon: The gut of each and every one of us is akin to a garden.

We are the most omnivorous creatures on the planet, with a vast array of domesticated crops and animals and wild foods at our fingertips. There is hardly anything people don’t eat—from the blubber of whales, the intestinal lining of pigs, caterpillars, rotten fish, raw fish, and seaweed, to the more mundane items like meat, dairy, bread, fruits, nuts, and vegetables. Yet many diets and diet gurus shun our inner omnivore. Instead, we are constantly urged to eat a narrow (and ever-changing!) slice of omnivory. Ideas for what we should eat have swung like a pendulum—more toward meat, or more toward vegetables, away from fats, then toward certain kinds of fats, toward whole grains, now away from all grains.

No wonder so many of us are either sick or tired, or both. Perhaps it’s worth focusing on what to feed our personal alchemists so that we realize the benefits. The mechanics are pretty simple. Pick a modest-sized plate and make meals using vegetables, legumes, leafy greens, beans, fruits, and unmilled whole grains as the main ingredients. Add some meat if you want and dollops of healthy fats on the side or sprinkled through the plant foods. Desserts and sweets are special, so save them for the special times.

We realize a diet like this doesn’t lend itself to being packaged and sold. It emphasizes how to think about food in the context of one’s microbiome, rather than prescribing a narrow choice of foods, counting calories, or advocating “dieting” as a daily activity. This advice is far from sexy and certainly not earth-shattering.

Understandably, special dietary considerations apply to people with gut dysfunctions or who are diabetic or allergic to specific foods. But for most of us the key to healthy eating may be as simple as balance and diversity—and sidelining refined carbohydrates. In other words, provide plenty of mulch for your fiber fermenters so that they can churn out far more of their nutritional gold than what your protein putrefiers and bile acid modifiers conjure up. Keeping the fiber-lovers on top means filling the cauldron every day with fermentative fodder so that it bubbles with things that are good for you.

If you haven’t grown any fonder of your colon and its capabilities by this point, try another way to think about it. The gut of each and every one of us is akin to a garden. And as many gardeners know, the plants that make a garden are only as vibrant and resilient to pests and pathogens as the soil in which they are rooted. The real key to a vibrant and healthy garden—both inside and outside our bodies—comes from cultivating legions of beneficial bacteria. The not-so-secret ingredient for doing so? Mulch. That’s right, plant matter for the tiny alchemists in our colonic cauldron to feast upon just as they do in garden soil. When they fill up on such fodder, we harvest a well-stocked medicine chest.

David R. Montgomery is Dean’s professor of geomorphology at the University of Washington and a MacArthur Fellow. Anne Biklé is a biologist and gardener.

Excerpted from The Hidden Half of Nature: The Microbial Roots of Life and Health by David R. Montgomery and Anne Biklé. Copyright © 2016 by David R. Montgomery and Anne Biklé. With permission of the publisher, W.W. Norton & Company, Inc. All rights reserved. This selection may not be reproduced, stored in a retrieval system, or transmitted in any form by any means without the prior written permission of the publisher.

bron: http://nautil.us/issue/31/stress/what-your-microbiome-wants-for-dinner