www.emvereniging.nl

Saturday, January 27, 2007

Betoog Politieke Markt van de heer van Harten, donderdag 25 januari

Het eerste deel: waarom zijn wij dit initiatief gestart?

Het initiatief is oorspronkelijk gestart omdat ik zelf, als bewoner van Almere Haven met een tuin grenzend aan het water voorbij de sluis, de afgelopen zomer veel last van de stank heb gehad.

Uit mijn ervaring met EM kwam het idee naar voren om het probleem met Effectieve Micro-organismen te gaan bestrijden.

Het EM verhaal begint bijzonder. De uitvinder, de Japanse professor Teruo Higa zag het potentiële belang bij milieuproblemen wereldwijd en heeft er bewust geen patent op aangevraagd. U zult zich realiseren dat dit heel bijzonder is. Over het algemeen kan men niet wachten bijzondere uitvindingen via patenten te gelde te maken. Deze professor schenkt feitelijk zijn vinding aan de wereldgemeenschap.

Omdat ik een idealistische ondernemer ben heb ik dezelfde houding als de uitvinder voortgezet en heb de kosten van ons modderballen initiatief zelf op me genomen. De producent van EM heeft hetzelfde gedaan en neemt het leeuwendeel van de initiële kosten voor zijn rekening door de schenking van 3.000 liter vloeibare EM en door de Bokashi-ballen tegen kostprijs te leveren.

Het verhaal gaat verder bij 2 grote projecten in India, één in de landbouw en één in de waterzuivering. De stichting waar ik voorzitter van ben heeft die projecten geïnitieerd. En door het succes heb ik groot vertrouwen gekregen in de praktische toepassingen van micro-organismen.

U begrijpt dat de link tussen het waterzuiveringsproject in India en het blauwalg probleem in de eigen achtertuin eenvoudig was gelegd. We hebben toen initiatief genomen om gemeente en waterschap te informeren en de producent in contact te brengen met de gemeente.

Toen ik echter eind deze zomer een artikel las over de mogelijke gezondheidsrisico’s van de giftige stoffen uit blauwalg vond ik dat ik zelf verantwoordelijkheid moest nemen. Zó is het initiatief geboren om samen met andere omwonenden actie te ondernemen richting de gemeente met als doel toestemming te krijgen voor de toepassing van EM in Almere Haven. Inmiddels liggen er 12.000 modderballen te wachten om met hun werk te mogen beginnen! En daar is haast bij omdat ze groter effect hebben naarmate ze eerder=langer in het water liggen. Op de werking kom ik straks nog terug.

Tot slot van dit eerste deel wil ik hier nog eens benadrukken hoe groot en acuut het probleem nu eigenlijk is. De HISWA heeft voorspeld dat het probleem in 2007 kan verdubbelen en het feit dat de Nieuwjaarsduik in Wierden afgelast moest worden vanwege blauwalg, geeft aan dat het seizoensprobleem wel eens veel langer kan gaan duren bij de huidige klimaatsveranderingen.

Tot zover de aanleiding tot ons initiatief. Ik zal nu ingaan op het tweede deel van mijn betoog, namelijk onze ervaringen met het initiatief tot nu toe en met name die met de gemeente Almere.

De contacten met de gemeente zijn niet altijd bemoedigend geweest en hebben op de betrokken burgers en mijzelf een indruk achtergelaten dat een betere communicatie met haar burgers heel gewenst was. Het niet ingaan op een verzoek de burgers te komen informeren en het niet beantwoorden van een brief van 75 ondernemers zijn voorbeelden. De argumenten die tegen EM werden gebruikt lijken af en toe wat ver gezocht en soms onjuist. Dat heeft ons teleurgesteld maar vooral ook verbaasd. Verbaasd omdat wij, misschien wel als naïeve burgers, hadden verwacht met open armen te worden ontvangen! Een burger initiatief is niet niets en het is ook niet niks waar we mee kwamen: een door onszelf en de producent gefinancierde oplossing voor een acuut, groot probleem, een oplossing die duurzaam, snel en goedkoop is, ondersteund door wetenschappelijk bewijs en praktijkvoorbeelden. Is de gemeente nog niet gewend aan initiatieven van burgers? Waarom, vragen wij ons af, heeft de gemeente zich niet rationeel opgesteld? 

Van een antwoord op deze vraag hebben wij overigens wel een vermoeden, namelijk dat politieke overwegingen een belangrijke rol zijn gaan spelen. Ik heb gehoord dat wij, de initiatiefnemers, er alles aan gedaan zouden hebben om de media en de politiek er bij te betrekken. Dit is niet juist. Eén lid van de EM-vereniging heeft een stukje naar een lokale Almeerse krant gestuurd en vervolgens ging het rollen. Meer kranten hebben het uit eigen beweging opgepikt, waardoor ook GroenLinks het initiatief uit eigen beweging omarmde. Wij hebben zelf met geen enkele partij of media contact gezocht. Het is een teken hoe breed ons initiatief aanspreekt en wordt gedragen. Het is een eigen leven gaan leiden.

Wij vermoeden dat sinds de omarming door GroenLinks de hele kwestie een politieke is geworden. Het gaat niet meer om de inhoud, maar om partijpolitiek. Wij, de betrokken burgers van Almere Haven, zijn met een a-politiek initiatief bezig. Wij willen dat het om de inhoud gaat en nergens anders over. Wij verwachten van de bestuurders van Almere dat zij ons initiatief op haar merites beoordelen en niet op de kleur van één van de boodschappers.

De contacten met Rijkswaterstaat verlopen iets beter. Wij hebben inmiddels 2 keer overleg gehad en de laatste keer gaf men zelfs aan blij te zijn met de extra aandacht die het blauwalgprobleem mede door ons nu heeft gekregen. Letterlijk is gezegd: door jullie is het blauwalg probleem voorgoed op de agenda gekomen en dat is ons al die jaren niet gelukt. Maar omdat zij afhankelijk zijn van een vergunningaanvraag door de gemeente zeggen zij dat ze momenteel ook niet veel anders kunnen doen dan afwachten. Onze mening als burgers is echter dat niets Rijkswaterstaat in de weg staat zelf onderzoek te doen. Rijkswaterstaat is verantwoordelijk voor onze waterkwaliteit en onderzoek naar onze oplossing is niet ingewikkeld.

Nu ben ik al bij het derde deel van dit betoog gekomen en zal ik kort uitleggen waaróm EM werkt en drie praktijkvoorbeelden geven.

EM wordt inmiddels in 50 landen geproduceerd en in ongeveer 130 landen gebruikt, in de landbouw, de veeteelt, bij waterzuivering, in stankverdrijving en bij afvalverwerking. Het product heeft het Nederlandse SKAL-keurmerk voor biologische productie. In de VS heeft de producent zelfs een food grade erkenning, wat betekent dat het geschikt is voor menselijke consumptie. Bijzonder is ook dat EM met succes grootschalig gebruikt is na de Tsunami en Katrina natuurrampen ter directe bestrijding van stankoverlast en schimmelvorming.

Ik noem u nu 3 voorbeelden uit de praktijk:

Voorbeeld 1. In een Japanse binnenzee – die dus in open verbinding staat met de oceaan – waren door watervervuiling in een periode van 10 jaar 95% van de mosselen verdwenen. Nadat bedrijven EM gingen gebruiken als biologische oplossing in plaats van chemische methoden kwamen de mosselen weer in aantallen terug. Op 15 km afstand van de EM applicatie werd dit effect waargenomen. Het argument dat EM alleen in gesloten wateren werkt, snijdt geen hout. Het is bovendien wetenschappelijk gezien geen rationeel argument.

Voorbeeld 2. is mijn eigen voorbeeld. Een distilleerderij in Zuid India produceert per dag 0,5 miljoen liter organisch zeer vervuild water. Geen enkele oplossing kon in de laatste 20 jaar het water onder de wettelijke norm brengen. Enkele weken EM toepassing bracht het water onder de wettelijke norm. De eigenaar van de distilleerderij is nu in gesprek met de Tamil Nadu regering om de extreem vervuilde kanalen van Chennai, een stad met 8 miljoen inwoners, met EM schoon te maken en het natuurlijk evenwicht en de vissen terug te brengen.

Voorbeeld 3. betreft een Fins meer met een oppervlakte van 150 ha, vergelijkbaar met het Weerwater. Het natuurgebied produceerde door een teveel aan blauwalg een grote stankoverlast. Door toepassing van 500 kg EM-Bokashi ballen, dat is ongeveer 1500 modderballen en 1000 liter vloeibare EM is het meer in 1 seizoen stankvrij geworden. Heel interessant is dat het piek fosfaatgehalte met 48% gedaald was en met een nog groter percentage buiten de piek. Dit praktijkvoorbeeld krijgt in Finland nu veel navolging. Ook interessant is dat de kosten hier slechts 10 euro per hectare bedroegen of 1000 euro per km2.

Zoals u waarschijnlijk weet worden in alle waterzuiveringsinstallaties in Nederland al micro-organismen gebruikt om het water te zuiveren. Daar is niets nieuws aan en niets bijzonders. Wat nieuw is, is het gebruik in open water tegen blauwalg. Ook nieuw is de bijzondere mix en effectiviteit van de micro-organismen.

Leuk en aardig zult u denken maar hoe gaan die micro-organismen het blauwalg probleem oplossen?

In het kort:

1. de EM micro-organismen consumeren de fosfaten in het water, zoals blijkt uit mijn voorbeeld van het Finse meer

2. u weet dat fosfaten de oorzaak zijn van het ontstaan en de groei van blauwalg: het is hun voedsel, dus veel fosfaat betekent veel blauwalg

3. de micro-organismen zijn dus de concurrent van de blauwalg.

4. bovendien bepaalt óf EM óf de blauwalg het evenwicht in het water. Competitieve exclusie is de wetenschappelijke term hiervoor. 

Door toevoeging van vloeibare EM en EM modderballen aan het water slaat het evenwicht om van een blauwalg ondersteunende biotoop naar een positieve micro-organismen biotoop waarin de blauwalg zich niet kan ontwikkelen.

De BEZEM convenant heeft tot doel in 10 tot 21 jaar het fosfaat gehalte in het water te verminderen met 60%. Als de EM micro-organismen fosfaten consumeren is het begrijpelijk dat EM een concurrerende oplossing is. 

Vergeet u niet dat het BEZEM-project een pilot project voor de EU is. Dit betekent dat als het in Almere lukt met de blauwalg bestrijding, het in heel Europa gaat lukken. Almere zet zich daarmee op de Europese kaart.

En hiermee kom ik tot het vierde en laatste deel van mijn betoog, namelijk de vragen die ik namens ons initiatief aan de raadsleden wil stellen. Vragen die voornamelijk zijn ontstaan na het antwoord van de gemeente op ons burgerinitiatief tijdens de politieke markt van 14 december jl.

Vraag 1.       zijn de raadsleden het met ons eens dat de bewoners en ondernemers van Almere Haven, van de gemeente mogen verwachten dat zij er alles aan doet om in ieder geval de stankoverlast vóór de zomer van 2007 te bestrijden?

En als u het hier mee eens bent, houdt dit dan niet per definitie in dat u naast de focus op de lange termijn – het convenant waarnaar wethouder Smeeman heeft verwezen – ook effectieve maatregelen moet nemen voor de korte termijn, en dat monitoring en het in kaart brengen van overlast volstrekt onvoldoende zijn?

Vraag 2.       Als de gemeente zelf nog geen oplossing heeft, waarom is er dan zoveel afhoudendheid ten aanzien van de oplossing die door honderden van uw eigen burgers en alle ondernemers van havenkom en winkelcentrum wordt gesteund en die zelfs mede door hen wordt gefinancierd?

De gemeente heeft toegegeven niet goed gecommuniceerd te hebben naar de burgers van Almere Haven. Het is nu de tijd om duidelijkheid aan de burgers te verschaffen over hoe de gemeente deze oplossing gaat behandelen. En heel belangrijk: heeft de gemeente een oplossing die de stankoverlast komende zomer kan voorkomen? En zo nee, dan is het uitermate belangrijk dat onderzoek wordt gedaan naar voorkoming van stank met EM.

Ter afsluiting wil ik u nog het volgende voorleggen. Het convenant waar wethouder Smeeman op inzet heeft als doel om over een periode van 10 tot 21 jaar, met een budget van 130 tot 250 en mogelijk zelfs 450 miljoen euro, de hoeveelheid fosfaten in het water van het Gooimeer terug te dringen met 60%.

Het probleem wordt bij de bron aangepakt. Als het zo is dat EM precies hetzelfde effect heeft, maar dan op korte termijn, biologisch, duurzaam en voor minder dan een miljoen, kan de gemeente dit initiatief toch niet op rationele gronden afwijzen of uitstellen?

Onze oplossing is nu op de grote hoop van oplossingen terecht gekomen. Onze oplossing is echter een geïntegreerde oplossing en geen symptoom bestrijding alleen. Het pakt de oorzaak aan en ook nog eens op een duurzame en snelle en goedkope wijze.

Wij vragen u als onze vertegenwoordigers van alle politieke partijen uw medewerking om de Almeerse wateren tot proefgebied voor een EM studie te verklaren. Het fosfaat gehalte van de wateren zal reeds jarenlang gemeten zijn. Laten wij EM en EM modderballen toevoegen en meten hoe snel en hoe sterk het fosfaatgehalte van het water afneemt. Het is de tijd voor de gemeente om zich van haar goede kant te laten zien.

En voor de havenkom vragen wij toestemming dan wel vergunning om bij stankoverlast van de blauwalg EM te kunnen sproeien om zo te laten zien dat de stank binnen enkele uren effectief te bestrijden is.

Dit is het einde van mijn betoog.

Ik dank u voor uw aandacht en wij kijken met spanning uit naar uw reactie.

Dank u wel.